×

Verpact introduceert lespakket circulaire economie

Vrijdag 06 februari 2026
Terug naar overzicht
Deel dit artikel
De circulaire transitie valt of staat niet alleen met techniek of regels, maar zeker ook met menselijk gedrag, ook van jonge mensen. De circulaire doelen voor 2050 komen snel dichterbij, maar worden niet gehaald zonder fundamentele gedragsverandering van jong tot oud. Dat stelde Verpact, de organisatie die verantwoordelijk is voor de inzameling en recycling van verpakkingen in Nederland, tijdens de Verpact PACtalk 2026 gisteren bij Naturalis in Leiden. Om ook jongeren te betrekken, lanceert Verpact een lespakket circulaire economie.
 
Hester Klein Lankhorst, CEO van Verpact: “De echte vraag is niet wat mensen moeten doen, maar hoe we het zo inrichten en we hen zo kunnen motiveren, dat ze het ook willen doen. Om ook de jeugd hierin mee te nemen, maakten we lespakketten voor leerlingen van de basisschool en het voortgezet onderwijs.”
 
Het lespakket onderscheidt zich van andere lespakketten doordat het circulair denken en doen structureel onderdeel maakt van de dagelijkse praktijk binnen een school. Van abstract thema naar concrete actie. Het is zo opgebouwd dat het makkelijk binnen bestaande lessen en activiteiten kan worden ingepast op school. Klein Lankhorst: “We willen dat leerlingen gaan begrijpen dat ook hun gedrag het verschil kan maken. Dat ze een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan hun eigen toekomst door ervoor te zorgen dat afval weer grondstof wordt en ze te laten zien hoe belangrijk dit ook is voor hun eigen leefomgeving.” Verpact gaat het lespakket met een gerichte campagne lanceren in het onderwijs.
 
Routines, gemak en kleine drempels bepalen gedrag
Waarom scheiden we ons afval soms wel en soms niet? Waarom brengen we een statiegeldfles niet altijd terug? En hoe krijg je mensen in beweging zonder ze te dwingen, want dat werkt averechts. Uit onderzoek van Verpact blijkt dat de meeste Nederlanders weten wat er van hen verwacht wordt: Afval scheiden, statiegeldverpakkingen inleveren, kiezen voor hergebruik. Maar dit gebeurt in de praktijk lang niet altijd. Niet uit onwil, maar routines, gemak en kleine drempels bepalen het gedrag.
 
Die inzichten gebruikt Verpact om campagnes, inzamelsystemen en samenwerkingen met gemeenten en bedrijven continu te verbeteren en effectiever te maken. Tijdens carnaval is Verpact bijvoorbeeld aanwezig in zes carnavalssteden, met extra inleverlocaties, in de optocht en een feestelijke campagne in het Brabants en Limburgs speciaal afgestemd op elke stad. Hiermee willen we carnavalsvierders verleiden om ook tijdens carnaval statiegeldverpakkingen in te leveren.
 
Gedragsverandering is vaak een blinde vlek in het publieke debat over circulariteit. Wetgeving, draagvlak en consumentengedrag botsen steeds vaker. Gedragsverandering blijkt daarmee een van de grootste uitdagingen en kansen binnen de circulaire transitie. Het doel is helder, maar kant-en-klare oplossingen om er te komen zijn er vaak niet. Het blijft een doorlopende opgave: het vraagt tijd en ruimte om te experimenteren, consistent beleid, gemak voor de consument en een cultuur waarin circulair denken vanzelfsprekend wordt.
 
“Circulariteit is geen papieren werkelijkheid”, vervolgt Klein Lankhorst. “Het speelt zich af in keukens, op straat en in de supermarkt. Als we daar het verschil maken, komen de circulaire doelen voor 2050 ook echt binnen bereik. In de publieke ruimte werken we steeds intensiever samen met gemeenten aan de aanpak van statiegeld en zwerfafval. Die samenwerking gaat over het slim inrichten van inzamelsystemen, maar ook over duidelijkheid en eenduidigheid voor inwoners.”
 
Inzicht in menselijk gedrag is cruciaal voor een goed werkende circulaire verpakkingsketen
Nieuwe regels vragen ander gedrag, terwijl draagvlak en begrip niet vanzelfsprekend zijn. Tijdens PACtalk 2026 stond deze spanning centraal. Met PACtalk bracht Verpact beleidsmakers, bedrijven en gedragsdeskundigen samen om deze vragen te ontleden. Het programma van PACtalk 2026 liet zien hoe gedragskennis wordt vertaald naar concrete oplossingen. Gemeente Maastricht liet zien hoe een nieuw inzamelsysteem daadwerkelijk leidt tot ander gedrag van inwoners. L’Oreal deelde nieuwe onderzoeksresultaten over waarom consumenten wel of niet kiezen voor navulbare verpakkingen. B.R.A.I.N. Creatives toonde hoe simpele gedragsprikkels weerstand kunnen verminderen. Verpact zelf deelde praktijkervaringen over routines, gewoontevorming en het doorbreken van vaste patronen.
 
Daarnaast sprak Klaas Dijkhoff (SUE & The Alchemists) over draagvlak, wetgeving en publieke acceptatie en Tim den Heijer, auteur van Het Bromvliegeffect, over hoe kleine interventies grote gedragseffecten kunnen hebben.
 
Met de jaarlijkse PACtalk wil Verpact inspireren en aanzetten tot actie. Door kennis te delen en partijen samen te brengen, jaagt Verpact de transitie naar een circulaire verpakkingsketen aan.